लिस्बन, पोर्चुगल।
पोर्चुगलको आप्रवासी बंगलादेशी समुदायमा देशको मुलधारको राजनीति र एक नयाँ धार्मिक नेताको बिषयलाई लिएर लिस्बनको मोररिया क्षेत्रमा शनिबार राति ठुलो दंगा भयो, , जसमा चार जना घाइते भएका छन्। सुरक्षा विज्ञ जोसे मनुएल एनेसले “विच्छेदन गरिएको” समुदायको “जोखिम” बारे चेतावनी दिएका छन्।
लिस्बन महानगरीय प्रहरीलाई शनिबार राति नौ बजे भन्दा पछि लिस्बनको मौरारियाको रुआ डो तेरेरिन्होमा धार्मिक दंगा भएपछि उद्धारको लागि बोलाइएको थियो। दंगामा बंगलादेशी समुदायसँग सम्बन्धित करीव ४० जना संलग्न थिए । प्रहरी घटनास्थल पुग्दा त्यहाँ पहिले नै चार जना घाइते मानिस थिए र एउटा बन्दुकको गोलीले गोली हानिएको थियो। घाइते ४ जनालाई धारिलो हतियार प्रहार गरिएको थियो। प्रहरीले घटनाको अनुसन्धान गरिरहेको छ, किनकि यसमा बन्दुक र सम्भव हत्याको प्रयास गरिएको छ।
यी सुरक्षा अधिकारीहरूले कुन कुरा पत्ता लगाउन सकेका थिए भन्ने कुराको आधारमा – अझै निश्चित पुष्टिको विषयमा – गड़बडहरूको शुरुवातमा धार्मिक गुटहरूबीच द्वन्द्व हुनसक्छ जुन नयाँ धार्मिक नेताको चुनावी बारेमा असहमत छन्।
लिस्बनका मुस्लिम समुदायका एक स्रोतका अनुसार जसले पहिचान गर्न नपरोस् भनेर अनुरोध गरे, धार्मिक नेताको बिरूद्धको यो “राजनीतिक उत्पत्ति” रहेको छ किनकि गुट बंगलादेशमा सरकारी पार्टीका समर्थक र विपक्षीमा विभाजित छ। “त्यो क्षणमा बिभाजित आप्रवासीहरूको ठूलो हिस्सा बनेको त्यो समुदाय बस्ती बन्न पुगेको छ। दुर्भाग्यवस, अधिकारीहरूले आवश्यक ध्यान दिएनन्” उनले जोड दिए।
अहिले बंगलादेशी समुदाय बिभाजित छ र कोहि पनि सुरक्षित छैनन्। धेरै जसो बंगलादेशीहरु पोर्चुगिज भाषा समेत बोल्दैनन्।
कट्टरपन्थी इस्लामका विशेषज्ञ जोसे मानुएल अनीस, सुरक्षा, संगठित अपराध र आतंकवाद (ओएससीओटी) को वेधशालाका पूर्व राष्ट्रपतिले यस अधिकारीको भनाइलाई समर्थन गरे। “के हुन्छ त्यहाँ सुरक्षाको हिसाबले एक प्रामाणिक पाउडर क्याग छ। समुदाय गहिरो बिच्छेद र बन्द छ, धेरै जसो पोर्तुगाली भाषा पनि बोल्दैनन्। उनीहरूले आफ्नो देशको समस्यालाई आयात गर्छन , यस्तो अवस्थामा अति हिंस्रक विवाद छ। सरकार पार्टी र विपक्षीबीच सधैं बढी कट्टरपन्थी गुटहरू ओभरल्याप्ट हुने जोखिममा रहेको उनले औंल्याए।
यस विज्ञले खुलासा गरे कि उनले पहिले नै त्यस क्षेत्रमा नयाँ मस्जिद निर्माण गर्ने जोखिम सम्बन्धी अधिकारीहरुलाई “शहर काउन्सिलहरुलाई सचेत गराइसकेका छन” किनकि “लिस्बनको केन्द्रीय मस्जिद भन्दा फरक छ, जसमा विश्वासीहरुको समुदाय ठीक संगै अनुगमित र एकीकृत छ।” यदि यसले एक समूहलाई सुदृढ पार्न सक्छ जुन सम्पूर्ण एकीकृत छैन “।
यद्यपि यस विषयलाई पछ्याउने एक प्रहरी विश्लेषकले रेखांकित गरे कि “मोररियामा पहिल्यै साना गुप्त मस्जिदहरू छन् जसको नियन्त्रण गर्न धेरै गाह्रो छ। यदि त्यहाँ आधिकारिक मस्जिद भएमा, सबै आधिकारिकताका साथ निरीक्षण गर्न सजिलो हुनेछ”।
यो क्षेत्रमा यसरी दंगा भएको यो पहिलो पटक होइन। त्यस क्षेत्रमा निरन्तर दंगा – झगडा भइरहेको छ। प्रहरीले २०१९ मा पनि यस्तै एक ठुलो दंगाको सामना गर्नुपरेको रेकर्ड छ।
जसमा घाइतेहरु समेत प्रहरीको रेकर्डमा दर्ता छन्। अधिकारीहरूको अनुसन्धान भन्छ, “प्राथमिकता जिहादवाद र दैलेश लडाकूहरूको फिर्तीमा बढी रहेको छ,” ।
२०१८ मा सेफको रिपोर्ट अनुसार बंगलादेश समुदायले आधिकारिक रूपमा पोर्तुगालमा ५००० भन्दा बढी नागरिकहरू दर्ता गरेको छ। यद्यपि एक स्रोतका अनुसार जसले फेसबुक पेज “पोर्तुगाल बंगलादेशी समुदाय” मा जवाफ दिएका छन्, पोर्तुगालमा यस मूलबाट करीव ३० हजार आप्रवासीहरू बसोबास गर्छन जसको ठूलो संख्या कृषि फार्महरूमा काम गर्दै छन्, मुख्य रूपमा अलेन्तेजोमा। त्यसपछि लिस्बनमा व्यापार गर्नेहरुको संख्या रहेको छ।
अधिकांश बंगलादेशी नागरिकहरू मुसलमान (प्रायः सुन्नी) भएको बताउँछन्, यद्यपि केहि हिन्दू र बौद्ध पनि छन्। शनिवारको झडपको सुरुमा असहमति इस्लामिक समूहहरु बीच भएको बुझिएको छ ।
सरकारमा बायाँ केन्द्र अवनी लिग हो जुन प्रधानमन्त्री शेख हसीनाको नेतृत्वमा रहेको छ। बंगलादेशमा डिसेम्बर २०१८ मा संकटग्रस्त चुनावमा निर्वाचित भएकोप थियो । विपक्षीको नेतृत्व केन्द्र-दाहिने बंगलादेश नेशनलिष्ट पार्टीको नेतृत्वमा रहेको छ, जुन ऐतिहासिक कमल हुसेनको नेतृत्वमा छ।
